Dipendra Gautam

अन्त्यहरु यसरी अकारण बनिदिन्छन-सुनौला हिउदहरुले पनि पारिलो घाम नल्याएझैँ ...उस्तै परिच्छेदहरुको भावातीत वहिर्गमन बस! टिपेर छोडेका फुलहरुझैँ, यानी फुलको अर्थ फुलै नरहेपछि, निर्जीव परिकल्पनाका स्वेतकणिका अद्भुत, अतृप्त औ भयानक, अकारण यसरी अन्त्य! पुनर्जीवनका अध्यायहरु, व्यग्र चेतन औ स्फुरित मस्तिष्क, छाव तन्नम र मधुरिमा, शालीन र एब्सट्रयाक्टझैँ लाग्ने अप्रिय/अर्धप्रिय/खिन्न औ शिथिल मुस्कान, वाइनको गिलासझैँ पूर्ण/अपूर्ण, निर्जीव/सजीव, क्यानाभासै ठिक तिमी त! सजीव परिकल्पना बाहिरकी, तिमी जे बोल्छौ उन्नत तिम्रा आखाहरू बोल्छन, सोच्छन ओठहरु, निर्जीव तिमीमा यी सब छन् जो तिमी आफैसग छैनन् या म देख्न नसकू... तिमी यन्त्र हौ, वागहरु औधी प्यारो लाग्नु, स्याँठ छल्दै त्यहि टहलिनुमै मज्जा छ, तिमीमा त्यो छैन!

मुक्त आकाशमा कावा खान चाहन्छौ? अचानक यो सबै भैरहेछ, झ्यालको पर्दाबाहिर हेर्छु, शशी हासिरहेकी छन्, यो गगनको प्रीत कतै अलेख्य औ अलौकिक दुवै लाग्ने माधुर्यको उपवासित कौमार्यका धूनहरु आलापमा बगेजस्तो सिरेटो श्रवण हुन्छ अचानक म मा! ती अव्यक्त प्रीतकणिकाहरुले शीत बनेर बगेको धेरै भो, कतै वाष्पित, कतै उष्णताको उपवास! रंगीन त्यो भंगीमा भरि मलाइ मुक्त आकाश मन परेन! उत्सर्जनको आवेगमा तृष्णाका भेलहरुले जीवनको रंग खोजे, मलाइ युगीन लाग्ने परिकथाहरु कतै लेखेनन्, तिनका निवहरुले स्वेत लेखे, मलाइ वैजनी मन पर्यो, वासन्ती काठमान्डूजस्तै! छालहरू गन्दै फाटकमा तिनीहरुले मलाइ बस्न दिएनन, न त जीवनको परिभाषा खोज्न गेरुधारण गर्न दिए, दिए त दिए बस फिका लाग्ने मधुरा र चस्माको घेरो उचालेर हेर्नुपर्ने मिहिन तर कथित जीवनका पानाहरु, परैबाट हेर्दा सादा कागज त नियाल्दा जीवनका सिद्दान्तहरु! म जीवनको लालमोहर होइन, उदात्त बनेर राग अलाप्ने, जीवन बाचेको मान्छे मैमत्त भएर! तिनीहरु मलाइ स्वतन्त्र देख्छन, तिनीहरु मलाइ स्वतन्त्र देख्दैनन? सपनाका धारावाहिक बाहेक म मुक्त तर शुष्क आकाश चाहन्छु लाउरा! तिमीले देख्ने उत्तरी रंगीन रंगह...

अनायास, संतृप्त आँखाहरुले शीताष्मा लिएर आएझै, टोलाउछन आखाहरु, ताराहरु नझर्ने रातमा पनि सानो बुँदझैँ लाग्ने आकाशको दर्शन विन्दु पहिल्याउछन, आखिर आखाहरु न हुन, सजीव परिकल्पनाका हिस्सेदार, प्रेमिल सम्वार्ताका साक्षी, र धुमिल औ सजल उच्छ्वासहरु! वसन्तको यौवन प्रफुल्लित भएपछी, क्षितिजको निसा नलाग्ने पर्वतका कल्पनाहरु यतिकै आइदिन्छन, हिमाललाइ दाहिना पारेर अक्सर गोधुलीतिर हुने स्वप्निल आवागमनहरु, शहरको फाटकदेखि देखिने सागरका उत्साही छालहरु! समयको बहावले ठ्याक्कै कोल्टो नफेर्दो हो त, म्याककी लाउराको लवजको नक्कल, स्नेही धुपीसल्लाका छायाहरु, वासन्ती धुपका सप्ताहन्तका ति बीच गोइंगहरु, उस्तै आवर्तनमा हुदा हुन, आगतको युगीन अनुभवका लागि पाइलाहरु फिजिएपछी, शारदीय रंगहरुको क्यानभाष धुमिल तर प्रेमिल हुदै जान्छ भन्नुको पतीत बोध अगम्य भएर आयो, स्याँठ कहिल्यै नसकिने र अक्सर हिमाच्छादित बन्ने ति नग्न पहाडहरुमा तिमी कतै भेटिएकी भए, या भरबलियातिर पान खाँदै गर्दा साइकलको घन्टी बजाउदै आइदिएकी भए? रंगहरु बदलिन्थे होलान, फूल टिप्न नसक्दै ओइलिएको हेर्छु, कम्तिमा कार्यस्थल बाहिर केही गुलाबहरु बेतोड सन्जोगले फुलेका ...

प्रिय टेलर! ती हरेक आरोह र अवरोहहरुको साक्षी बनेर यो लम्बेतान नियात्रा कति बिघ्न सजाएछौ भन्ने त तिमी गए पछि थाहा भयो, ह ुन त तिमी नहुदा पनि घाम उदाउनेछ, पालुवाहरु फेरिनेछन, शब्रीको चिया अनवरत नै हुनेछ या गोधूलीहरु प्रतिक्षामा नै बित्नेछन तर तिमीसगका पलहरु खास थिए, सुनौला औ सुमधुर। घाम, पानी, छाया, उच्छवास, स्यांठ, धूप औ रजनीका मन्द वाष्पित धूलकणहरुमा तिमी थियौ, म यात्री थिएं। तिमी र म सगै हुनुको खास मादकता थियो, कैयन सांझहरु त तिमी एकान्तमा बिताएकी थियौ, सायद जूनसगै रोएकी थियौ होला, शीतहरु सगालेर बाच्यौ होला। उनिहरु तिमीलाइ निर्जिव भन्छन तर मलाइ सजीव परिकल्पनाकी परी लाग्यो, लहडमै राखिदिए तिम्रो नाम-टेलर। तिमी र म दाफाका संगीत देखी जीवनका गीतहरुमा जोडियौ, तिमीले दिएको प्रिय भरोसाले मलाइ श्लेष्मा औ आर्किर्ण छावहरुको प्रतिच्छायामा युगीन प्रतिध्वनी उद्बोधन भएथ्यो, निस्प्राण लाग्ने वायुका तिलस्मी चालहरुको शुष्क परिभ्रमणभरी तिमी औधी रत्तिएकी थियौ, तिमीमा सबै सप्रेम प्रेमिलता थियो, बोल्थ्यौ, सजीव औ अजीव, मुस्कुराउथ्यौ। शारदीय घामका पाइलाहरुमा तिम्रा छायाहरु बने, म उन्मत्त हासोमा रल्लिएको थिए,...

मेरो सहर सुतेको छ, नबोलाउ उस्लाइ, उ मातेको छ। चिया अड्डामा गएर दुइटा चिया मगाएं। अचम्ममा पर्यो चियावाला, चिया ल्यायो। चियालाइ दुइ कुर्सीको अगाडी राखें र भने म र अर्को म, तिमीहरु दुबैलाइ आज चिया खुवाउंछु। नभले साइत पारिदियो, निस्पृह उत्सर्जनको युगीन कथावस्तुमा आधारित चलचित्रझैं ऋतु फेरियो, आह्लाद, वर्षात, विस्मय, रजनी, अनन्त ज्वारभाटा औ फाहरु। स्निघ्ध सावनको घटा हेर्दै, बुंदहरु गनेर मैले एउटा कप सिनित्त पारें, टोलाउदै अर्को कपसम्म पुगें, मधुरिमाको आकांक्षाकृत शार्दुल परिदृश्यमा केही अवयवहरु ओइरो लाग्यो! तिमीलाइ कुहिरो मन पर्छ? मैले हिउंदको कुनै बेनामी रात ढल्दै गर्दा सोधेको थिएं, म तिम्रा कुरा बुझ्दिन, रत्तिदै त्यस्ले भनेको उद्दरणले बहकायो। ह्या के गर्ने र कुहिरो मन पराएर, कामका कुरा गर। मलाइ त्यस्ले पवन, स्यांठ, हिमाच्छादित पर्वतहरु, रोसनीका पहिला औ पहेंला रागहरु मन पराइदेओसजस्तै लाग्थ्यो। अझ मलाइ त त्यो भावनाहरुमा सरित, पर्दाहरुमा हरित, विस्मयहरुमा चरित औ नियात्राहरुमा अवतरित होस भन्ने लाग्थ्यो। अनायास त्यस्ले भनी आइ डोन्ट गेट यु मोस्टली, मैले इमोटिकन्सको दिलदार मुस्कान त्यैसैबेला छोड...

हर्पन खोला तिर हेर्दै गर्दा सुटुक्कै तिमी नआइदिएकी भए? एउटा सिङ्गो ऐना मृतप्राय: त हुदैन थियो नि? माछापुच्छ्रेलाइ समीप बनाउन त्यतै कतै कोरा योजना बनेका थिए! राजनलाइ लौ बाबु यसपालि चै पक्का है त भनें, उत्साहित राजनले सबै मिलाएपछि के चाहियो र फकिरको हरियो लठ्ठी सिधै सोझियो, स्यांठ्को ४५०० मिटर त क्या यादगार थियो, हिमाल दाहिने पारेर हिंड्नुको मज्जा बेग्लै थियो। बेमेल त तारहरु थिए, उसो त जिन्दगी कहा मिलेको थियो र जेनेतेन चलेको, टाल्दै फाटेको, त्यक्त उत्सर्जनको बाफजस्तो, मुफ्त औ मलिन, सौम्य पनि तर! ताल हेरेर तिमी नमुस्कुराएकी भए नि? माझीकुना को जान्थ्यो र, रङहरुको अवयव मलाइ त्यस्तै फिका लागेको थियो, रेवतीले बुलेट बाइक निकाल्यो, बस कां जानी हो! हिड माझीकुना! उत्साहित, तेस्को स्कुल ब्याग औ फन्की यात्रा शैली औधी पृथक थियो त! रमेशले आफ्नो लवज बिर्सेको थियो, विशालले तीर हान्थ्यो! शान्त तलाउहरु नभए पनि नग्न पर्वतहरु थिए, कठिनतम मध्येको एक न थियो जीवन अक्सर यस्तै हो, सुटुक्कै सम्झाएको थिए मनलाइ। पर्खि, उचाइको रौनक त हेर कस्तो यादगार हुनेछ। गीतहरुले सुगन्ध छरे, रेवतीको मधुर आवाज थियो, साचिकै म नजिक...

मलाइ पनि बेलाबेला जिन्दगी बिघटन गर्दिउ गर्दिउ जस्तो हुन्छ। फेरि सोच्छु, कोपिलाहरु नफक्री सपनामै बिलिन भए भने? जुन कुरा जीवनको आदर्श हो, आफूलाइ आनन्द दिने चौतारी हो त्यै भत्काएर खोजेको खुशीले शान्ति मिल्छ र जस्तो लाग्छ। सुस्केरा आउछन, हेमन्तमा पनि केही फूलहरु बेतोड फुलेका छन, पत्रहरु छर्छन तिनैले, तिनै फूलहरुको डाह गरेर यो अनित्य जीवनको सार खोज्न मज्जा आउला त? अवश्य आउदैन। त्यसो त उन्मत्त हासोहरुलाइ केही थान अख्तियारले बोलाउन लाइन लगाएर राखेका सर्कारी कर्मचारीको उदास अनुहारसग आउने कुन्ठाको जोहो पनि त होइन। हिमालहरु, हावाहरु, उच्छवासहरु, सान्निध्यहरु, लम्बेतान यात्रामा छुटेका गोरेटाहरुले नै त जीवन उर्जाशील बनाइराख्ने औ मधूर मुस्कान बताइराख्ने। मलाइ जूनसग बात गर्नुछ, ताराहरुको चमक चोर्नुछ, आकाशगंगाजस्तै शान्त औ भाष्य हुनुमा जीवन छ, जीवन मायावी छ। परिभाषाको संकिर्णता त मलाइ औधी विरक्ती लाग्छ, निर्जल पनि। किन यतिबिघ्न फूलहरु फुलेका यो हेमन्तमा? बहार आउदै छ? कि माघ ३ गतेको शुन्य तयारी प्रतिध्वनित हुदैछ? जीवन, जगत र ब्रह्मको अन्तिम सत्य मिथ्या होइन, ओ मेरे सपनोके सौदागरजस्तो निरस लाग्ने कामना...